که سکه سور ( رنگین کمان ) keskesor

زیباترین نماد کنار هم بودن و با هم زیستن

بنام خداوند جان آفرین حکیم سخن در زبان آفرین
نویسنده : سروش - ساعت ٦:٤٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/۱٢/٢٩
 

 این پست ثابت است

---------------

سروران گرانقدر، کشور عزیز ما ایران اسلامی با داشتن‌ اقوام‌ ، ادیان‌ و مذاهب‌ گوناگون‌، همانند عتیقه‌ای‌ نایاب‌ است‌ که‌ از نگین‌های‌ مرجان‌، یاقوت‌ ، زمرّد ‌، الماس‌ و ... تشکیل‌ شده‌ است‌. براین‌ گوهر گرانبها و نایاب‌ ، قیمتی ‌نتوان‌ نهاد . اما این‌ عتیقه‌ گرانقدرو گرانبها را با مجموع‌ آن‌ قطعات‌ زیبا و درخشان‌ ، گرامی‌ می‌دارند و برایش ‌جان‌ می‌افشانند . اگر نه‌ هر یک‌ از سنگ‌ها به‌  تنهایی‌ فاقد ارزش‌ و اعتبار لازمند. یکی‌ از قطعات‌ زیبای‌ این‌ عتیقة‌ گرانبها ، “فرهنگ‌ ‌ کردی‌” است‌.


 
 
 
نویسنده : سروش - ساعت ۱٠:٥٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/۸/٢٠
 

Kitêbek li bara folklora kurdên Îranê

 

Kitêba nivîskarê kurd Ebdulkerîm Surûş bi navê 'Ji kelepora kurmancên îranê gilî û gazindên evîndaran' ji alîyê weşanxaneya Nûbiharê va hat weşandinê.

 

Kitêba nivîskarê kurd Ebdulkerîm Surûş bi navê  'Ji kelepora kurmancên îranê gilî û gazindên evîndaran' ku li weşanxaneya Nûbiharê hatîye amadekirinê, niha li bazarê ye.

Nivîskar li nav kurmancên Îranê gav bi gav pey heyranok û heyranokbêjan li materyalên folklorîk geriyaye û heyranok berhev kirine.

Lê nivîskar ne tenê materyalên folklorîk amade kirine, herwisa li ser herêmên ku Kurmanc lê dijîn agahiyên tarîxî jî raberî me dike; wekî kîjan eşîr li ku dijî û meşhûrên wan kî ne; kok û hoza wan ji ku tên…

Surûş, bi vê xebata xwe hem kurmancên Îranê hem jî folklora wan li ber çavê me eyan dike.

AGAHIYÊN KITÊBÊ:

Nav: Ji Kelepora Kurmancên Îranê

Gilî û Gazindên Evîndaran

Nivîskar: Ebdulkerîm Surûş

Weşanxane:Nûbihar

Rûpel: 320

Cûre: Folklor

Ziman: Kurdiya Kurmancî

Tîp: Latînî

Çapa Yekem: 2016

Çavkanî: Basnûçe


 
 
فولکلور ما
نویسنده : سروش - ساعت ٧:٢٤ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٥/۳/۱٠
 

 

Hin lehengên çîrokên Kurdî

تعدادی از شخصیت و کاراکترهای قصه های کردی

Mîrza Mihemmed

 میرزا محمد

Keçelokê Pîr

که چه لوک

Teyrê Sîmin (Sîmurx)

ته یری سیمن

Dêvê heftser

دیو هفت سر

Gurê mango (an jî Gurê Manco)

گوری مانگو یا مانجو

Remlavêj

ره مل اویژ

Dîlana Dêvan an cinan ( civîna bisêhr)

دیلانا دیوان یا جنان

Beq- Însan

به ق انسان

Buzê Rewan( ji destana Memê Alan jî debas dibe)

بوزی ره وان

(شخصیتی در داستان ممی آلان)

Keçbehrî- Mîra an Keçmasî( dergistiya Şivanê deryayê toximê xwe li deryayê rijandiye Keçbehrî ji wê hemle dimîne û lawê wê dinyayê azad dike)

که چ به حری- میرا  یا  که چ ماسی

( نامزد چوپان دریای که در دریا تخم پاشی می کند و دختر دریا از آن حامله می شود و پسری از او زاده و است که  دنیا را آزاد می کند)

Pîra porsipî (tê xewna mirov, heke Kale rihsipî were xewnê xêr û heke Pîrê were şer e)

پیرا پورسپی

( به خواب آدمی می آید اگر پیرمرد ریش سفید باشد خواب خیر است ولی اگر پیرزن گیسوسفید باشد شر است)

Kêz Xatûn ( lehenga serbixwebûna jina ne)

کیز خاتون (شخصیت استقلال زن هاست)

 

با احترام: عبدالکریم سروش – اورمیه

Ebdulkerîm Suroş-Ûrmiyê  


 
 
Helbest (شعر)
نویسنده : سروش - ساعت ٦:٢٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٥/۳/۱٠
 

چند روز پیش با دوست و همکار فرزانه و ادیبم جناب آقای سید شهاب الدین برزنجی ملاقاتی داشتم . ایشان بزرگواری کردند و دو دستخط از اشعار بسیار زیبای شعرای شهرمان را به من هدیه دادند که اولین آنرا تحت عنوان ( ترگور)  از ماموستا ملا انور فاروقی لاتینیزه کردم و آنرا تقدیم شما عزیزانم می کنم.  دستخط دوم نیز قطعه شعری است تحت عنوان (مرگور) از استاد سید حاجی علوی .

 

Tergewer

Fesla bihara xemrevîn, bayê nesîm û enberîn

Ferşek zumurrod, kesk û şîn, pan kir li deşta Tergewer

 

Deşt û çemen, purgul bûn e, dar û şecer bişkuftin e

Susin li mêrgan geş bûn e, ehsen bihara Tergewer

 

Nesrîn, benevşe, yasemîn, sed nu’ kulûlkêt sor û şîn

Her nuqte lê rengîn kirin, gulşennigar e Tergewer

 

Eşkal û rengên van gulan, etr û ebîra laleyan

Der hîç mekan nabî xûya, illa mihala Tergewer

 

Ser sorgulêt yaqûtreng, ser gulbunêt zerînepelg

Bilbil bi mestê têne deng, nav gulistanêt Tergewer

 

Bayê nesîm ê’caz diket, xunça li gulşen va diket

Seyrengehan mişkîn diket, enberfişan e Tergewer

 

Mişkîn e, axa porgulîn, çiyayê bilind û zumurrodîn

Nergis ji dûra kemilîn, ehsen ji husna Tergewer

 


 
 
نوه های ما، ما را نمی شناسند!!!!!
نویسنده : سروش - ساعت ٩:٢٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٥/٢٦
 

نوه های ما، ما را نمی شناسند


 
 
قانون زندگی ( Qanûna jîyanê)
نویسنده : سروش - ساعت ٧:٢٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٥/٢٦
 

Dema ku balindeyek zindîye ...mêhrûyan dixwut...Lê dema ku dimirît ..mihrû evê dixwun . Devr û dem û şert û merc li her revşekê da têne guhertin...li jîyanê da bi tu kesî hiqaret û ezyetê nekin

Momkine hûn îro bi hêz bin...lê li bîra ve neçît ku dem ji ve bi hêztire .Ji darekê bi milyunan darikê gûrdikan çêdibin... Lêbelê demek têt ku darikeke gurdikê dibe sedema şevata milyunan dar!!! Ya baş eveye ku hûn baş bin û başitîyê bikin

ترجمه :

وقتی پرنده ای زنده است مورچه ها را می خورد .

وقتی می میرد ... مورچه ها او را می خورند !!!

زمانه و شرایط در هر موقعیتی می تواند تغییر کند ...

در زندگی هیچ کس را تحقیر یا اذیت نکنید .

شاید امروز قدرتمند باشید اما فراموش نکنید که زمان از شما قدرتمندتر است !!! یک درخت میلیونها چوب کبریت را میسازد .اما وقتی زمانش برسد...فقط یک چوب کبریت برای سوزاندن میلیونها درخت کافی است .

پس خوب باشید و خوبی کنید


 
 
شعری بدون نقطه
نویسنده : سروش - ساعت ۱٢:۳٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٥/٢٥
 

(( قــــــانــــــع ))

کــاکــە ســەلامــم لـە هــاودڵـدارم

لە مـام و کـەس و گـەورە و سـەردارم

لـە دوای سـلسـلـەی دوعــاو سـەلامم

هــاودڵ گــوێ گــرە سـا لـە کـەلامم

ئـەلـحـەدو لـە ئـــاڵـا هـــەڵــکـــرا

مــاوەی دەردی دڵ ئــەمــڕۆکـــە درا

سوئال گەر ئەکـەی لـە مـوڵک و ماڵم

لــەسـەر مـەرامــە حـاڵ و ئـەحـواڵم

لاوی دڵ گــەرمــم ســادەی وەرە لام


 
 
Heyranokek ji bo gola Urmiyê
نویسنده : سروش - ساعت ۸:٢٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٥/٢٢
 

Urmî xweş e behra mezin

Ser da qaz û quling vê dibezin

Heta par wî çaxî, em dust û yar bûn

Îsal nav heval û hogira reben ezim

به رسیو

Urmiyê da, hebû, golek mezin

İdî ser de, qaz û quling, nabezin

Werin binêrin niha li devsa wan 

Mar û dûpişk, miruvan, digezn


 
 
فولکلور چیست؟ (Folklor çiye?)
نویسنده : سروش - ساعت ۸:٠٥ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٥/۱٩
 

Folklor ew zanist e ku çanda maddî û manewî ya gelêrî li gorî rêbazên xwe yên taybet lêdikole, berhev dike, disenifîne, tehlîl dike û dinirxîne. Folklor ji du bêjeyan pêk tê: folk gel û lore zanist an jî lêkolîn. Bi kurdî tê wateya zanista gelêrî an jî lêkolîna li ser gel. Di zaravayên kurdî de ji bo zanista folklorê bi kurmancî zargotin/zanista gel, bi soranî xelknasî û bi zazakî zanistiya şarî” tê gotin.


 
 
Dengbêj kêne
نویسنده : سروش - ساعت ۱:٠٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٤/٧
 

Dengbêj, ew kes in ku reng û jiyanê didin dengan û bi peyvan stiranan çêdikin. Dengbêj, neynika gel in, leheng in, evîndar in, dilgeş in, bengiyê dilketiya xwe ne û babetê her pesindariyê ne 

Dengbêj, wêjevan in ku bi pênûsa xwe, hevokan dixemlînin û tam û lezetê didin mirovan. Çawa ku wênesazek bi firçeya xwe wêne dineqişîne, avahîsazek bi hunera xwe koşkeke delal çêdike, herwiha dengbêjek jî, bi dengê xwe qesreke pir xweşik ava dike û nava wê bi awayekî delal dixemilîne, her tiştî bi rêkûpêk bi cih dike


 
 
Zimanê me rûmeta meye
نویسنده : سروش - ساعت ٢:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/۱/۱٩
 

Şerma mezin eve ku 

Meriv nezanê

Xwandin û nivîsandina

  Zimanê xwe be

Mîr Celadet Bedirxan

ننگ بزرگ آن است که انسان قادر به خواندن و نوشتن زبان خود نباشد.  میر جلاده ت بدرخان   

پس بیایید در کنار زبان ملی خودمان خواندن و نوشتن زبان مادری مان را نیز یاد بگیریم. 


 
 
موسی قلیکی میلان - سنار Fermana heftê sisêyan
نویسنده : سروش - ساعت ٦:٢۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٢/٢٥
 

Fermana heftê sisêyan

Rev û revbez mera anî

Kuncê hêmin me bû hesret

 

Doşeka me bû axa sar

Lihêf esman, balgî zinar

Xewên şevan me bûn hesret

 

Bi şûrê ol û enfalê

Serê gul, rihanan birîn

Defn û kefen me bû hesret

 


 
 
کردهای ایزدی مهرپرستان ایرانی
نویسنده : سروش - ساعت ۱۱:٥۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۱۱/۱٥
 

دکتر محمدعلی سلطانی - بخش اول

آغاز و انجام نوشتار، اهدا به اندوه ابدی دختران ایزدی که در بازار برده‌فروشان تازی جهان مدرن به نام اسلام فروخته شدند! این کندوکاو که نگاهی متفاوت و شاید تازه به پیشینة کردهای ایزدی است، می‌کوشد تا رشتة توانمند این مکتب کهنسال همسال با روزگار را هرچند به اختصار در حوزة تاریخ و ادبیات و هنر و سیاست که از دیرباز تا ایرانِ امروز ریشه دوانده است؛ از یک سو مسیر سنجار و خولان تا نوبهار و بلخ و مغان و آذربایجان و... و از سویی دیگر شنگال تا به عربستان را براساس پژوهشهای ارکان صاحب‌نام و منابع معتبر به نشانه‌های مستند و آشکار به خواستاران ارائه نماید.

بیان این نکته ضروری است که دور نیست با پاکسازی نژادی کُردهای ایزدی و تخریب نشانه‌های تاریخی و جغرافیایی در شنگال و حومة آن به نام اسلام، بخواهند مستندات محسوس و موجود دربارة پیامبران تاریخی در جهان به‌ویژه حضرت ابراهیم خلیل(ع) و به تبع پیامبر اسلام(ص) را با امحای آثار و مآثر کردهای ایزدی نابود سازند؛ زیرا حضرات نوح، موسی و عیسی علیهم‌السلام که به تأیید قرآن کریم هیچ شک و تردیدی در نبوّتشان وجود ندارد، از لحاظ تاریخی در غبار غلیظ و فقدان اسناد و نشانه‌های موجود قابل استناد و اختلاط شخصیتی همانند مهر و مسیح و... در تاریخ سیمایی کمرنگ دارند و پیامبر خاتم(ص) و پیشینة روشن و تاریخی او و متن «لاریب فیهِ» قرآن با نشانه‌های موجود، برهان قاطع مسیر الهی آدم تا خاتم است و مؤید نکات راهگشا در تورات و انجیل است.


 
 
چگونگی درک یک فرهنگ
نویسنده : سروش - ساعت ٢:۳۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٠/۱٦
 

دوستان عزیز

هرگاه انسان بخواهد فرهنگ و ادب یک ملت و صاحبان آن فرهنگ را خوب بشناسد , در وهله ی اول بایستی به سه موضوع مهم اهمیت بدهد.

  1. مطالعه ی  آثار کلاسیک , دینی و مذهبی آن فرهنگ

  2. مطالعه ی داستان و قصه های فولکلوریک  آن فرهنگ بویژه داستان های تمثیلی و داستانهایی که از زبان حیوانات نوشته شده است. چرا که حیوانات به خاطر نبودن یه سری محدودیتها, شرم و حیا همیشه راستی را گفته اند.

  3. مطالعه ی آثار تحقیقی و پژوهشی که در خصوص فرهنگ و ادب آن ملت نوشته شده است.

بنابراین مطالعه و خواندن چنین آثاری برای شناخت هویت هر انسان بسیار مهم می باشد. و ما تا زمانی که این کار پر اهمیت را بخوبی انجام ندهیم و یا آنها را خوب درک نکنیم,  نه زبان خود را خوب یاد خواهیم گرفت و نه از فرهنگ و ادب خود چیزی را درک خواهیم کرد.

اگر روشنفکران و نخبگان ما در این برهه ی طلایی از تاریخ که ازامکانات مطالعه و یادگیری خوبی برخوردار هستیم استفاده نکنند و بر روی آثار کلاسیک و فولکلورخود مطالعه و تحقیق و پژوهش انجام ندهند نسلهای آینده از غنای فرهنگ , ادب و زبان ما بی بهره خواهند ماند و از خود بیگانه خواهند شد. چیزی از زبان خود نخواهند دانست , راه و رسم , نژاد و هویت خود را از دست خواهند داد. و تبدیل به ملتی کر , لال و کور خواهند شد.  بامید موفقیت و سربلندی


 
 
ته ون (Tewn)
نویسنده : سروش - ساعت ۱:۱٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/٩/۱٦
 

کردستان ایران به واسطه شرایط مختلف جغرافیایی و اجتماعی مهد صنایع دستی بوده و این موضوع تا جایی پیش رفته که مردم کرد در گذشته های نه چندان دور تمامی مایحتاج خود را خودشان تولید می کرده اند. صنایع بافتنی از مهمترین تولیداتی است که  باعث آوازه و شهرت این هنر های دستی در جهان شده است. بعضی از این صنایع و هنرهای دستی که بر روی دار قالی یا ته ون (Tewn) بافته می شوند عبارتند از:

1- مافور (mafûr) 2- که ناره (kenare) 3- خالیچه (xalîçe) 4- ئه مه نی (emenî) 5- جاجم (cacim) 6- به رک (berik) 7- چارک (çarik) 8- به رپشت (berpişt) 9- پالاس (palas) 10- بستر (bistir) 11- زیلو(zîlo) 12- ته ژێ(tejê) یا که رکونک(kerkunk) 13- جل و جور(cil û cur) 14- چوال یا جه وال (ceval) 15- تیر (têr) 16- تیرخورج (têrxorc) 17- خورج (xurc) 18- توورک (tûrik) 19- خویدانک (xuydanêçk) 20- مه رفه ج (merfec) 21- شیرکش یا پارزوونک (parzûnk) 22- بووزوو (bûzû)

 


 
 
مقایسه الفبای کرمانجی با الفبای انگلیسی
نویسنده : سروش - ساعت ۱٢:٠٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۸/٢٦
 

این مقایسه به سه صورت انجام می پذیرد:

1. حروفی که در کرمانجی و انگلیسی یکسان نوشته و خوانده می شوند.

مانند:

b, d, f, g, h, k, l, m, n, p, r, s, t, v, w, z    ….

ب, د, ف, گ, ه, ک, ل, م, ن, پ, ر, س, ت, ڤ, و, ز

در این دسته از الفبا 16 حرف می باشد که در بر دارنده 52 درصد از الفبای کرمانجی می باشد. بنابراین دوستانی که می خواهند الفبای کرمانجی را بیاموزند، بیش از نیمی از الفبا را به آسانی می توانند فرا گیرند چرا که با الفبای انگلیسی یکسان بوده و تمام کسانی که الفبای انگلیسی را می دانند دیگر نیازی به فراگیری دوباره آن ندارند.

نکته: تلفظ این حروف در کرمانجی و فارسی یکسان می باشد به جز حرف «w» که در زبان فارسی بر زبان آورده نمی شود ولی در عربی و کردی یکسان، با نماد «و» نوشته می شود؛  حرف «v» همان تلفظ واو فارسی را دارد که در عربی و کوردی با نماد «ڤ» نوشته می شود.

 

2. حروفی که در انگلیسی و کرمانجی یکسان نوشته می شوند ولی خواندن آن ها یکسان نیست.

مانند:

a, c, e, i, j, o, q, u, x, y

آ, ج, فتحه ــَـ, کسره کوتاه ــِـ, ژ, ضمه کشیده ــُـ, ق, ضمه کوتاه ــُ, خ,  ی

در این دسته 10 حرف دیده می شود که 32 درصد از الفبا را در برمی گیرد، در آموزش این حروف نیاز به اندکی تیزبینی می باشد چرا که در انگلیسی و کرمانجی یکسان نوشته می شوند ولی خواندن آن ها یکسان نیست.


 
 
kê yî tu (کی ئی تو؟)
نویسنده : سروش - ساعت ۱٠:٥٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۸/٢٥
 

Sorgula xunçe - dehan nazik nîhala kê yî tu

Mehweşa dilpîrehen şox û şepala kê yî tu

Gulruxa sîmen-zeqen fikr û xeyala kê yî tu

Ahûya deşta-xeten mişkîn-xezala kê yî tu

Nazika sîma-semen qenc û delala kê yî tu

سورگولا  غونچه ده هان   نازک نهالا   کی ئی تو؟

مه هوه شا دل پیره هه ن شوخ و شه پالا کی ئی تو؟

گل روخا سیما زه قه ن  فکر و خه یالا کی ئی تو؟

ئاهویا ده شتا خه ته ن  مشکین خه زالا  کی ئی تو؟

نازکا  سیما سه مه ن  قه نج ده لالا  کی ئی تو؟  

Macin   


 
 
Radioya Kurdî li Urmiyê
نویسنده : سروش - ساعت ۱:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۸/۱٦
 

Radioya Kurdî ya Urmiyê li sala 1969an dest bi kar kir, damezradina  radio ya Urmîyê bo sebeba vê hindê ku gelek dengbêj û hunermendên Kurd, bên û hunera xwe pêşkêşî gelê xwe bikin

Hunermend û dengbêjên wekî

Birê Newrozî(Nûrozî)

 Elî Hewsed

 Mistefa Xeylanî

 Hemîd Yusifî

 Silêman Mihemedpoor

 Ismet Sohêylî

 Eşed şaêrê Herkî

 Ehmed Ehmedî

 Iran xanim Mucerd

Iran xanim Mucerd yekemîn jina Kurd bû, ku bi zarava yê  Kurmancî di radyoya Kurdî de stranên xwe tomar kir

 


 
 
حه یرانوک
نویسنده : سروش - ساعت ۱:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٥/٥
 

Bakek hat û bakê dila

Agir berbû baxçê gula

piştî bejna bilind

Destê min naçît çi paxila


 
 
غذاهای کردی ( xwarinên kurdî)
نویسنده : سروش - ساعت ۱٢:۱۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/٤/٧
 

xwarinên kurdî li devera Urmîyê ku bi ard û av û rûn çêdiken :


jajîrûn, ardxak, şilikî, aside, pişruk, hevle,  hore,  pelor,  mirtoxe

 

انواع غذاهای کردی در منطقه اورمیه که با آرد و آب و روغن درست می شوند:

ژاژیروون,  ئاردخاک,  شلکی,  ئاسیده,

پشروک, حه وله, هوره, په لور, مرتوخه



 
 
← صفحه بعد