که سکه سور ( رنگین کمان ) keskesor

زیباترین نماد کنار هم بودن و با هم زیستن

حه جی یی جندی

  حه جی یی جندی( hecîyê cindî) در سال 1908  در روستای ئه‌مه‌نچاییر ناحیه دیگور  شهرستان قرص به دنیا آمده است. در سالهای جنگ جهانی اول به ارمنستان کوچ می‌کندودر سال 1919 بار دیگر به زادگاهش بر می‌گردد. اما روستای ئه‌مه‌نچاییر تاراج و ویران شده بود. در شهر قرص یتیم‌خانه‌ای احداث شده بود و حجی به ناچار به آن یتیم‌خانه سپرده می‌شود. در همان محل، حجی به تحصیل می‌پردازد. پس از اتمام تحصیلات ابتدایی در همان شهر موفق به  گذراندن تحصیلات تکمیلی شده و به عنوان معلم در روستاهای قوداخاز و جاموشان مشغول تدریس می‌شود و سپس تصمیم می‌گیرد زبان کردی را یاد بگیرد. پس از مدتی به جمع‌آوری ادبیات ,فولکلور و ترجمه متون همت می‌گمارد. او کتابهای تألیف شده به زبان ارمنی را به زبان کردی ترجمه می‌کند. در سال 1930 به دانشگاه ایروان رفته و در سال 1932 در انستیتوی تاریخ فرهنگ و ادبیات به تحقیق و پژوهش علمی اقدام می‌کند. سالهای دهه 40 دوران طلایی کردهای ارمنستان بود و حجی جندی با جدیت فراوان به امور پژوهشی، ادبی و فرهنگی اقدام می‌کند. در همان سال انستیتوی زبان کردی در ایروان افتتاح می‌شود. در همان سال نیز روزنامه رییا ته‌زه(راه تازه) منتشر می‌شود و حجی جندی مسئولیت بخش فرهنگ و ادب روزنامه را بر عهده می‌گیرد و آثار و مقالات خود را در آن روزنامه به چاپ می‌رساند. از سال 1930 تا سال 1937 مسئول رادیو کردی ایروان می‌شود. وی یکی از مؤسسین اولین کنفرانس کردشناسی بود که در سال 1934 در ارمنستان تشکیل شد. جندی، در سال 1934 در کنگره اول نویسندگان اتحاد جماهیر شوروی سابق شرکت نمود. در هفدهم آدار سال 1948 وی به اتهام ارتباط با دشمنان اتحاد جماهیر شوروی دستگیر و روانه زندان می‌شود و پس از یک سال از زندان آزاد شده و در سال 1940 تز دکترای خود را تحت عنوان کرر و کولیک سلیمانی سلیوی ارایه می‌نماید. در سالهای جنگ جهانی دوم دو اثر مهم خود را به چاپ می‌رساند. پس از آن به سفارش حکومت ارمنستان جندی اقدام به تألیف الفبای جدید کردی می‌نماید. او الفبای کریلی را برای نوشتار کردی در نظر می‌گیرد و آن را دسته‌بندی می‌کند. پس از شش سال در ارمنستان کتابهای کردی نوشته و به چاپ می‌رساند. او از سال 1936 تا سال 1959 در انستیتوی زبان کردی ایروان مشغول به کار می‌شود و تا سال 1968 به عنوان مسئول بخش کردشناسی آکادمی ارمنستان فعالیت می‌نماید. حجی جندی، اول ماه گولان(اردیبهشت) سال 1990 در شهر ایروان چشم از جهان فرو بست.

آثار جندی:

1-    کتابهای آموزشی:   8 عنوان

2-    کتابهای واژه و زبان کردی:    19 عنوان

3-    کتابهای داستانهای کردی همراه با تحقیق و پژوهش:    5 عنوان

4-    کتابهای فولکلور کردی که بسیاری از آنها به زبان روسی و ارمنی ترجمه شده‌اند:  16 عنوان

5-    گرامر:   2 عنوان

6-    کتابهایی در خصوص زبان کردی ارمنستان شوروی:   2 عنوان