که سکه سور ( رنگین کمان ) keskesor

زیباترین نماد کنار هم بودن و با هم زیستن

بیت bêyt

بیت، یکی از مهم‌ترین مقام های کلاسیک کردی است ونام دیگر آن  "بالوره" می‌باشد. بالوره گویان، بی پرده و بی واهمه آوازشان را از هر قسم که باشد سر می‌دهند زیرا می‌دانند که کسی از آنان دلتنگ نمی‌شود. بیت خوانی مبتنی بر نغمه‌های کاملا ساده و بدون رعایت وزن و قافیه است.

 سوز و مقام یکی دیگر از ویژگی های این نوع موسیقی کردی می‌باشد . توجه به سوز درون، شکایت و زاری در عشق و عاشقی  با قدرت تمام در آن صورت می‌گیرد به همین خاطر به آن سوز و مقام نیز می‌گویند، این آواز در اکثر مناطق کردستان وجود دارد.

 مهمترین بیت های کردی که به صورت رمان وکتاب جمع آوری و در دست است عبارتند از :

1- خورشید و سرمه خان

2- فرخ و ستی

3- ناصر و مامال

4- شورمحمود و مزرینگان

5- خج و سیامند

6- شری مال و برازا

7- گنج خلیل

8- برایموک

9- کر و کولک

10- درویش عه ودی

11- تیلی حمزه

12- زنبیل فروش

13- بنفشا نارین

 14- لاس و خزال

15- مم و زین

16- ممی الان

17- حمکو و سینم

18- ولی و شم

19- جمبلی

20- طیار و خزال