که سکه سور ( رنگین کمان ) keskesor

زیباترین نماد کنار هم بودن و با هم زیستن

منظومه خه ج و سیامه ند

 

داستان خج و سیامند از طرف نویسندگان زیادی با لهجه های کرمانجی و سورانی زبان کردی نوشته شده است .یکی ازکسانیکه این داستان شیرین را به نظم نگاشته ماموستا تیرژاست که من آنرا انتخاب وبه شما تقدیم می نمایم .امیدوارم که مورد توجه تان قرار بگیرد.

Destpêk

 

 Di şehrê silîvan de sêwîk hebû

Di   bin   destê  amojin  û  apê  debû

 

Bi navê siyamend ne bav û ne da

Ne xuşk û bira, xeyrî rehma xuda

 

Perîşan û xwas û gurî ser bi ken

Di axur de tim radiza ew reben

 

Emir bûye deh sal dima bê xwedî

Di dinyê de rojek xwe yî xweş nedî

 

Tucar têr nebû ew ji nanê tisî

Xwedê neyne jaro serê her kesî

Jin apê siba radikir ew ji xew

Dikir herdû destan ewê nan û dew

 

Berê wî dida cot ku guryê qedê

Ji apê re taştê bibî sersedê

Newêrî bi dûr baji texma derî
Ku xelkê ji sosret didane serî
 
Bi çûkan didan dû bi kevr û kuça
Ji tirsa xwe davête xort û keça
 
Felek malxerabê bi zêr û zeber
Li anyê nivîsandibû ev qeder
 
Kesê qels tu najo dibin xurte mêr

Li wan teng meke ew dibin tayê şêr

 

Ji ber wan nekir der li wir 'ingirî

Di nav wan de bû qarîş û berberî

 

Siyamend ji ber wan xwe da hêlekê

Ku xencereke zîvî dida kêlekê

 

Dikir er xwe çîpek ji çîpa devê

Berî da xerabyê bi roj û şevê

 

Xerabî dikir wî bi roj û bi şev

Ku zarok ji ber tîş dibûn ew ji hev


Li taxê diçû û dihat wek pilink
Ku zarok ji ber tev ketin hişke ling

Ji derbê Siyamend ketin hundira
Ji tirsa siyamend ketin axura

Êrîş tim dida wan ji her çar ciya
Bi çîpa devê geh bi kuçkaniya

Di pêre xwe berda çiyê cengewer
Ji bajêr birîne hemî rê û der

Dibû pehlewanek dibû cengevan
Ji bajêr ewî qutkirin aşivan

Nema kes dikarî bidî ser riya

Nema kes ji bajêr diçî nav çiya

 

Li vir yek birînkir li wir guh birî

Ker û ga û çêlek diman bê terî

 

Ji ber ku setem dî ji xelkê gelek

Li dunyê tu qencî nekir pê felek

 

Ketin ber qelaqê ji destê gurî

Bi xêr û xweşî ew ji wan nagerî

 

Wekî serxweşan ew bi cama şerab

Didan ber hevûdû çi qenc û xerab

Ji kerbê cîhanê ji qehra demê
Tu qencî nekir wî bi vê alamê

Bi kîn û bi gir bû li xelkê teva
Bi xencereke zîvî bi çîpa deva

Firavîn û şîv tim dilê koviya
Şikeft xewgeha wî pilingê çiya

Şevek raketî bû ne ilm û xeber

Ji nişkave xocê xidir hate ser

 

Bi herdû piyan wî digirt û hejand

Ser û pişt û qorik bi ser hev civand

 

Çi awir didanê wekî melkemot

Bi kerb û bi kîn û bi xeyd jêre got

 

Siyamend bes e ev setem ev cefa

Li xelkê tu herdem dixwî van gefa

 

Tu xort û ciwanî kurek ber zewac

Ji xelkê tu distînî salyan û bac

 

Hebûn wek te zalim li dunyê b' sedan

Bela xwe teva dîn ji destê xweda

 

Tu zilmê dikî li kesê bê gunah

Xuda tim ji bo wan e pişt û pinah

Tê ya xwe bibînî bi derd û xema

Siyamend cihê te li vêde nema

 

Nema tê bi kêrî te ev war û cî

Dibê rojhilatê ji vêde biçî

 

Silîva jin û mêr li te bûne yek

Te nahilne sax bes ev zilma gelek

 

Eger tengezar bû bi deryê revê

Hewar ke tu xewna di nîvê şevê

Çi wexta bixwazî ez amade me
Metirse siyamend li pişta te me

 

Siyamend sibê radibû ew ji xew

Dizanî ku rast e ne xewnek derew

 

Bi çavin dihêstir bi dilkî şewat

Bi rêket berê wî ket e rojhilat

 

Berê xwe dida oxirê çav belek

Li ba ket û pişta xwe daye felek

Du roj û şeva ew li gunda gerî
Li gundê umer beg bi şev hêwirî


Umer beg hebûn wî du hespên beza

Li wan pirr xwedî bû ji tirsa diza

Lehengê Siyamend peyê cengewer
Dibû sayîsê herdû hespên Umer

Du sala li cem ma xerîb û ne nas

Tena qutkî kurka bi kevnek kiras

 

Sibakê de dijmin bi ceng û bi şer

Bi qewxe bi cerdek giran hate ser

 

Di gund e nehiştin tu pez û dewar

Ne gicgic ne hoho li wan bû hewar

 

Li hespa siwar bûn li gund kes nema

Berî dan e cengê bi gurz û rima

Ji şûr û rima ew dihatin e hev
Ji toza siwara ku roj bûye şev

Siyamend siwar hat li hespet Umer

Berî daye cengê bi hêz û huner

 

Di şer de bi hêç ketye mîna devê

Hewar kirye xewna di nîva şevê

 

Bi çîpa devê laş kirin bê jimar

Ku cerda giran jev kirî tar û mar

 

Siyamend di wê rojê pêda hemî

Li dijmin dikir cengeke ristemî

 

Siwarê bi nav û bi deng serbilind

Dida ber xwe talan berî daye gund

 

Xweşî ketye gund tax bi tax mal bi mal

Diçûn pêşiya wî lehengê şepal

 

Ku emrek dirêj gundiya jêre xwest

Bi lîrlîr du baqê gula dane dest

 

Êvarê civata Umer beg gerî

Berî da civatê bi wan şêwirî

 

Gelo ma sezayê Siyamend çiye?

Ku talan ji destê neyar anîye!

 

Civatê teva got bi heqya xwedê

Keç ya xwe zelîxa diyarî bidê

 

Emê bistirên pê ji zerfê demê

Tu mêr wek wî nînin di vê alemê

 

Umer beg dukes rêkirin axurî

Ku bînin civatê wî xortê zerî

 

Di axur debû lev dixist ka û dêm

Bi hespa ve bû ew bi tîmar û êm

 

Ji nişka ve dî ku di xortên şepal

Li ber dergehin ew divên bêne bal

 

Ewî go kerem kin gelî yawira

Ewan gote fermo dîwanê bira

 

Di gel wan dihatî dîwana xweser

Bi tore dirûnişt li henber Umer

 

Umer got e wî pirr bi xêrê tu hat

Ji deşta silîva li me rojhilat

Bijî qehremanê bi kêr û lebak
Pilingê hekar û çiyayê şikak

Di heqê te de min tu qencî nekir

Gelek poşîmanim li min tu negir


Delala xwe ya ber dilê bav û dê

Mi da te bi qewl û resûlê xwedê

 

Ewî go sipasim ji te ez benî

Zelîxa tu zanî ku xuşka minî

 

Eger rast dixwazî tu qenciyê bikî

Ji wan herdû hespan bidî min yekî

 

Ku ez têr bibînim ji xwer vê dinê

Ne wext e çikin ji dewxa jinê


Ne xuşk û birame ne dê û ne bav

Ne mal û ne milkim ne zêr û dirav

 

Siwar bim li hesp têkevim li ser riya

Bikim kêf û seyran li deşt û çiya


Deverekê nehêlim tu cî û dera
Hekar û şikaka heya heydera

Ji bîr kim kul û êş derd û xema

Begê min tu nanê min li vî cî nema

 

Ji ber ku me zilm û setem dî gelek

Binê ka ji min wê çikî ev felek


Civat tev li halê siyamend girîn
Umer got çi hespî dixwazî werîn

Siyamend sibê radibû ew ji xew
Diçû tewlexana di hespên xwe ew

Dirêxistî hespek bi serc û bi zîn
Berî daye oda Umer xemcivîn

Siyamend bi tor û edeb hate dest
Digot: ey begê min ev yê mi xwest

Umer go: tu xêrê gelek jê bibîn
Pîroz û diyarî te be hesp û zîn

Diravin didayê ji bo xerciyê
Li ba ket berî da pesara çiyê

Li deşt û çiya ew siwarê tenê
Dikir geşt û seyran li sewra dinê

Xwarin ji goşt û dilê koviya
Vexwarin ji ava devê kaniya

Çi êmîşê dara hebû jê dixwar
Çi sêv û çi hirmê bîhok û hinar

Bi şev radiza ew di baxê'd gula

Siba radibû ew digel bilbila

 

Di salê me da ger xweş e şeş meha

Di benga buhara di havîngeha

 

Çi pêta dil û can hemî pê dikuşt

Kul û derd û xem wî di dil xwe nehişt

 

Sibakê dirabû ji benda reza

Siwar bû li demilqeranê beza

 

Berî daye gundê li binya çiyê

Ewî dî mirovek li texma riyê

 

Dibakir Siyamend siwaro veger

Ewê çûk bitirsin ji hespê qumer

 

Tu gavek dî pêş bê ji te zêde ye

Ku çûkek here ew bi xwîna te ye

Şîhîn ketye hesp cî guhestin hema

Firîn ketye çûkan li wir yek nema

 

Êrîş da Siyamend Qeregêtiran

Bi çogan dihatê bi şerkî giran

 

Siyamend peyabû bi çîpa devê

Hewar kirye xewna di nîva şevê

 

Berî dan e hev wekî gurêd devbixwîn

Bi çogan û çîpa devê bû reqîn

 

Ketin pêx û ber çeng ji herçar kenar

Wekî cengê rustem û esfendeyar

 

Bi nigdanberê geh bi rîp û bi fen

Siyamend li erdê dixist ew reben

 

Wek hûto dihatî xwe lê kir bele

Du hilfa negirt xwe li ber wî mele

 

Siyamend wek boxê birîva bi deng

Berî daye boxê silo beg bi ceng

 

Li şehrê nisêbîn gihiştin e hev

Hihatine hevûdû ne tirs û ne rev

 

Hevûdû bi navê digirtin bi dest

Lê boxê silo beg ji ber wî şikest

 

Siyamend dibû serfirazê demê

Dibû qehremanek li wê alemê

 

Qeregêtiran ew lehengê mezin

Tu qedr û tu rûmet ne ma wî ji bin

 

Ewî go Siyamend nebînî mi kêm

Ku carek heye ez bi kêrî te bêm

 

Bi destê mi bigre ji erdê mi rak

Were em bi hevre bibin destbirak

 

Siyamend bi dest girt û rakir piya

Bibûn wek birayên ji bav diya

 

Qeregêtran go bi soz ez benî

Birayê biçûkim tu meznê min î

 

Ne bav û ne dê me ne xuşk û bira

Xerîb û nenas im bi xwe l' van dera

 

De fermo bi min re birayê delal

Gelek westine ku em herne mal

 

Keç û xort li dor wan dikirne xelek

Bi hevre berî dan e birca belek

 

Çi xanîkî xweş pir dirêj û fire

Ji Qişla silo beg gelek xweştir e

 

Wek eywanî kesra bi neqş û nîgar

Bi dehl û bi bax e ji herçar kenar

 

Xelatê felek pê kişandî qlem

Di mizgîn de nayê buhişta îrem

 

Ji birca li babil qiyas girtiye

Kela dimdimê xan ji ber vê çiye

 

Nizanim çi bêjim çi pesnî bidim

Wekî şehneşîna paşayê 'ecem

 

Ketin hundir û ew ji hêla derî

Siyamend rûnişt û l' xanî nerî

 

Şewityû ne xana xwedê be dilo

Bela sed qeda bê li xaniyê wilo

 

Ne derge ne pencer dirêjî du gav

Ne kunc bixêrîk ne cîcerk û av

 

Ne arvan û dane ne nîsk û kewar

Ku terya du mişka de lê nabe ar

 

Ne serşok û risil û kulîn û nivîn

Ne tas û beroş û ne teşt û misîn

 

Tu cil têde nînin ne merş û kulav

Çi erdek herî tev dilop û çirav

 

Du cewrê sega tê dikin warewar

Nerîna pisîkan bi qîr û hewar


Li hundir girêdaye tajîk bi cil
Refê kêş û mêşa li ser poz û mil

Reş û tariye qet ne rok û ne ba
Ne bihna buharê ne sura siba

Hema rabû serxwe wekî dîn û har

Ser û ban bi ser hevde anîne xwar

 

Bi destê wî girt û dida ber xwe ew

Ji wî re kirî hespekî pir bedew

 

Li hespa siwar bûn ji kêfa dila

Berî dan şikak û hekar û mila

 

Digeryan li nava 'eşîrên giran

Li cibra û zîla heya heydera

 

Vegeryane paşê siwarêd lebak

Berî dane êl û êrîşa şikak


Dema daketin ew ji jora çiyê

Ku hespê xwe av din li ser kaniyê

 

Li rê dîn keçek pirr çeleng û bedew

Cerek av li mil ber bi malê ye ew

 

Siwara didan dû heya ber derî

Xecê ketye hewşê li wan zîvirî

 

Kermkin peyabin gelî cindiyan

We kêşaye zehmet li ser van riyan

 

Xuyane mêvanin xerîbin ji dûr

Kesin aştîxwazin neyêd gurz û şûr

 

Bi ehla û sehla û gelkî bi xêr

Li ser çav û gava siwarên bi kêr

 

Peyabûn berî dane birca bilind

Çi dîwaneke xweş li baxerbî gund

 

Bi xalîçe raxistiye gem bi gem

Ber û cil seraser ji neqşê 'ecem

Dîwar tev bi resmê piling û şepal
Pozê kovî û şêr û xişfêd xezal

Ji herçar kenara xuyane li wir

Sitêrkên zeberced û elmas û dir

 

Rûniştin li ser wan cilên rengereng

Kulav û dîbacêd bi nav û bi deng

 

Xecê xwarn anî di wê sa'etê

Bi pozê çilagî bi bejnek zirav

 

Bi çeplên dirêj û bi keys û fesal

Hiş û aqlê wê dimaye li bal

 

Dema hevdû dîtin ji hev têr nebûn

Di çola evînê de winda dibûn

 

Evînî li wan xweş dibû wek şekir

Ku meyla dila pirr li wan zêde kir

 

Îşaret bi çavan didan herduwa

Bi hev dane zanîn evîna xwe wa

 

Bi dilkî melûlî xecê hate mal

Evînê bi wê ra nehiştî tu hal

 

Xecê dê û bav û bira tev birin

Ewê tev bi hevra didan naskirin

Dibê wek ji malêne herdû bira

Bi xwarin vexwarin bi çûna dera

 

Xecê bes tenê dibnisî roj bi roj

Ku eywan û hundir li wê bûne doj

 

Ji pêta evînê dibû tengezar

Evînê hilandî ji wêna du par

 

Dibê rojekê herdiwa hev didîn

Xecê go: Siyamend were mi'b revîn

 

Siyamend digot: ey keça beglera

Kurmamên te heftin xuha çar bira

 

Şikaka eşîrek giran e xecê

Nikarim ji te ez dikim vê recê

 

Tu xweş zane ez û Qeregêtiran

Xerîbin di nava eşîrek giran

 

Ji ber ku me nîne tu cî û tu war

Xelasya me nîne ji ber wan tucar

Xecê got: metirse berî rojhilat
Xwe bavêne bextê sîpanê xelat

Li xanê lewenda li qafê çiyê

Emê bistirin tev ji ber gaziyê

 

Timî berf û baye timî lê mija

Stara firara cihê mêrkuja

 

Derabin xwe karkin bi hêla xwedê

Emê tev de îşev gihên meqsedê

 

Ji çek û silahên riza beg du şûr

Hilanîn ji bo wê riya tirs û dûr

 

Tîmar kirne hesp wan ji bona revê

Xwe karkirne wêga biçin wê şevê

 

Ku reş ketye erdê ketin ser riyê

Bi sarya sibê re gihiştin çiyê

 

Bi roj hilkişîn rê bi teht û kevir

Gihiştine xanê lewenda esir

 

Timî berf û baye timî sermeye

Bi şev hêwirîn tev li mala keye

 

Sibê rojhilat wî keyê şareza

Zevîk da siyamend li textê reza

 

Bi serhevde anîn du xanî bi hewş

Digirtin bi mircaq û pûş û bi kewş

 

Ji nû mehr birîne bi reqs û cifat

Xecê bû kevanî li kohê xelat

 

Siyamend dima ew bi tîr û kevan

Qeregêteran haris û dergevan

 

Mijûl ma Siyamend bi nêçîr û rav

Li pê koviyan cî bi cî gav bi gav

 

Siyamend sibakê li texma çiyê

Ji nişka xezalek ketî pêşiyê

 

Xezalê ji tirsa xwe berda ji kaş

Revî ber bi jêr ve siwar ma li paş

 

Siwar sertêdanî li vir geh li wir

Hetanî bi esrê tu çîq pê nekir

 

Ji esrê û pêve çiqasî nerî

Ji ber çav ketî ew xezala berî

 

Ji nişka siwarek xuya bû bi zîn

Berî da siyamend bi kerb û bi kîn

 

Ji dûr ba kirê ho kesê bê mejî

Li çî xwed gerî tu li çola bejî


Tu napirse carek çi rast û derew
Gelo ev dever ma cihê kêye ew

Ku rojek ji emrê te mabî gelek

Ku bavê te be Qehremanê felek

 

Êrîş dane herdû bi şerkî mezin

Bi şûr û rima geh bi gurzên hesin

 

Bi navê dilîstin bi kîn û bi gir

Neyarê Siyamend li wî zêdekir

 

Ji hawhaw diket ma bi çavê revê

Ji nû hate bîra wî xewna şevê

 

Derîkî ji xêrê xwedê lê vekir

Ji nû ve hewar kirye xocê xidir

 

Siwar lê nema bû tu hêz û qewet

Wekî termekî ew di bin wî diket

 

Esîr ma di destê Siyamend hejar

Bi wî dixwest ser bikî lê du par

 

Mexabin didî qîzeke domizî

Bi cotek guhar û bi bisk û kezî

 

Şûr avête ji dest xwe bi hêz û huner

Li min be bi qîzkêr dikim ceng û şer

 

Ne ez bim ne navê min be ey gurî

Sed ax û xewlî bê li nava serî

 

Ewê gote: xorto xwe gelkî nebîn

Mi pirr wek te gêr kirne xakî zemîn

 

Te zora min ne dibir pilngê xelat

Lê xocê xidir zû di hana te hat

 

Elîfa bi nav û deng im gurî

Li şûrêm nivîsandiye sed mirî

 

Çiqasî tu mêr be ne tayê min î

Du'a bik ji xocê xwe re ez benî

 

Gelek dîl û hêsîr li nik min hene

Ku dexmam li enya pirê wek tene

 

Derabe digel min ku em herne mal

Bi çavê tevda bibîn ey heval

Bi hevre dihatin şikeftek mezin
Fireh û dirêj e ne ser û ne bin

Civatek dixun têde goşt û girar
Di dawya şikeftê de pez û dewar

Siyamend li wê der dima wê şevê

Bi sehw û bi tirs û bi çavên revê

 

Elîfê   sibê   radibû   rojhilat

Ji xew radikirin yek bi yek ew civat


Digot ev dewar û pez û van pera
Di nav hevde parkin hemî wek bira

Esîrêd minin hûn heyanî niha
Berî bidne malên di xwe hûn reha

Gumîn ketye wan girtiyên mah û sal

Helal dane ber xwe berî dane mal

 

Elîfê û Siyamend didan ser riyê

Berî roj biçî xwar gihiştin çiyê

 

Li xanê lewenda dibû şademan

Elîfê didane Qeregêteran


Demek xweş bi hev re buhartin ewa
Bi nêçîr û seyda evor û kewa

Di kêfê dene lê nizanin gelek

Li ser wan çi tiştî dirêsî felek

 

Felek xayîne her dem û gav û wext

Ne ol û ne dîne ne soz ne bext

 

Xwe jê vegre dosto gelek koneye

Heval jê re nînin li ber a xwe ye

Xwe nespêrê jaro bi dil paqijî
Bi yek awira tûj ewê teb kujî

Piyala li ber wê tijî tim li dev
Ji xwîna me vedxî bi roj û bi şev

Timî serxweş e ew bi wê badeyê
Tu car têr venaxwî ji wê madeyê

Tu carê tu bawer mebe pê temîn
Gelek xapînok e bi gir û bi kîn

Ji dewra kevin dijmin e nej' niha

Ji kewna berê de bi sal û meha

 

Dikî şev dikî roj bi kêfa xwe ye

Demê ku diçin tev ji emrê me ye

Gelek şareza ye bi weyn û bi fen
Bi hîlên xwe dersê didî ehrîmen

Xwe parêz ke jê ey birakê gurî
Hevaltî bi kes re ne bir ye serî

Sibakê li madê xecokê nerî
Çi ta'l û ne xweş çav bi hêsr û girî

Siyamend digotî xeca min çima?

Cîhanê xerakim bi gurz rima

 

Ez saxim li dinyê tu bigrî wisa

Bela min neçî ber derê her kesa

 

Dilopek ji hêsrê te nadim timî

Bi milk û bi malê cîhanê hemî

 

Bi qehr û girînê xecê gote wî

Elîfê ji min re bûye wek hewî

 

Dibêje tu xwestya begê heydera

Tu qîza riza beg xuha çar bira

 

Te terka teva kir te da dû gurî

Te qîma xwe anî bi vî serserî

 

Şikaka hebûn têde xortên lewend

Hemî xanedan û hemî dewlemend

 

Kuramên te heft bûn bi nav û bi deng

Di cenga neyaran de şêr û piling

Te da dû evê dev genî û çepel

Timî ser di ber de gurî çavnexel

 

Du kaşone lingên di wî serşepî

Ku bin çeng û pêsîr bi rişk û sipî

 

Tu çawa bi dû ket xeca bê mejî

Kuramê xwe hiştin birayêd xwe jî

 

Siyamend ji nişka wekî melkemot

Sivik da xwe çav lê dibûn wek pizot

 

Ji qehra kekê xwe û elîfê, gurî

Bi lahor serê herdiwan pê birî

Di pê ku dikuştin dimane tenê
Di çav wî de reş bûye rewşa dinê

 

Sibê zû siyamend berî da çiyê

Mixabin nizanî çi tê pêşiyê

 

Bi nêçîr û seydê diket nijdevan

Birîn kirye kovîk bi tîr û kevan

 

Birîn germ bû kovî ji ber kulkulî

Birîn sar dibû lê li texma gelî

 

Belengazê kovî ketî wê derê

Siyamend gihayê dida xencerê

 

Ji ber jan û êşê li hev wegerî

Xwe tev da quloç ket pêsîra Gurî

 

Li hev duqlipî hêz dida çar kenar

Siyamend ji jora gelî hate xwar

 

Di piştê de rabû dinîva gelî

Xîpek darbi'êv bostek û çar tilî

 

Di wexta ecel bê çi roj û çi şeb

Xuda jêre tiştkî dikî wek sebeb

 

Ecêba serê heft ecêba were

Nêçîrvan bi destê nêçîrê here

 

Ev e hîkmeta vî xwedayê mezin

Surek kûr û dûr ji dewra kevin de

 

Ro hatî delava ji seydê nehat

Xecê şop gerandî li kohê xelat

 

Li rast û li çep geh li jêr û li jor

Xecê hate ser term û laşê evor

Didî nalenalek ji jêrê gelî
Siyamend li ser dareke sê gulî

Di piştê de xîûek çilo çoye xwar
Dinalî mixabin ne han û hewar

Xecê da girî çav dibûn wek pizot

Li ser halê xwe û siyamend digt:

 

Heware heware siyamend hewar

Hewara me dûre şikak û hekar

 

Heware li êl û eşîra mila

Li kîka û mîr û begê gurdila

 

Heware li kurda li cerda giran

Li zîla û cibra û heya heydera

 

Li hûtê binê behra wanê hewar

Li şêr û pilingêd sîpanê hewar

 

Bi hêvî ji tev da dikim vê recê

Hemû bên di hana qijoka xecê

 

Siyamend digotê xecoka mi bes

Ji sîpan di hana me nayên tu kes

 

Dikim kêferatê li ber vî rihî

Tu bigrî tu negrî qeder namihî

 

Tu daw û delingên xwe hildî xecê

Ji saxya min êdî neke qet recê

Berî bid şikaka li xan û serê
Xwe bighîne mala xwe ya wek berê

Tu hêja ciwanî bibînî yekî
Ji dêvla Siyamend ji xwer xortekî

Tu sal û zemanên di xwe ey delal
Bibuhrîn tu vêra bi zarok û mal

Ku lawek te çêbû xeca çav belek

Du dengan bilîlîn ji kerbê felek

 

Di nîvê çeva de dema azirî

Bi dergûşê bigir û biheşîn perî

 

Binuhrîn tu pêre bi dilkî birîn

Siyamend li sîpan di bîra xwe bîn

 

Felek mal xerabê serî l' me gerand

Ku destê me herda ji hevdû raqetand

 

Li dinyê gelek em bi hev şa nebûn

Viyanê me badî hewa tevde çûn

Xecê go: Siyamend bi sûnda mezin
Bi navê xwedayê hemî ins û cin

Herambî li canê mi kevne jinê

Di piştî te re mêr li darê dinê

 

Pepûka ewê kêferatê ez im

Qijoka sîpanê xelatê ez im

 

Sîpanê xelatê bi berf û bi ba

Cih û peygera wehş û hov û teba

 

Hewar kim li dar û berê van çiya

Li hova teba lê ji bil koviya

 

Erê koviyê malxerabo çima?

Te hiştim di nîva kulan û xema

 

Siyamend revandî ji ber vî dilî

Ji kerba te avête nîva gelî

 

Erê dar bi'êvê tu bû melkemot

Te kuştî Siyamend te cergê min sot

 

Menale Siyamend bi gorî menal

Xerîba welat im ne ap û ne xal

 

Felek wax li serê min geryaye bes

Tenê bê xwedî me ne kûs û ne kes

 

Berê bi ku dim xeco porkurê

Bi şerm û fihêtim ji bav û birê

 

Mitala meke ez dêrana te me

Xwe bavêm gelî ez mêvana teme

 

Siyamend digotî: xeca min mebêj

Ji çavên belek hêsran bes birêj

 

Xuda ku çi deyne li enya merî

Çi dûr û çi nêzîk ewê bê serî

 

Bela min girane dilêm najenî

Çi xwîna ku tê xwar ji laşê min î


Ji bona mi jarî xwe mek can fîda
Dikim va herim ez diyarî xuda

Qûnaxa min dûre li min bû dereng

Xwe navê gelî vî cihê kûr û teng

 

Reca min ji te bes bikî leclecê

Tu goram bikolî li vî cî xecê

 

Li ser min bişîrşîr kin teyr û tulûr

Di gel dengê qaz û qulingan ji dûr

 

Siba bê min dengê bilûra şivan

Digel qebqeba kewribatê zeman

 

Li dor min biçînî ji hewdê gula

Li ser min birêsin refêd bilbila

 

Bila darbi'êv tim hebe sê gulî

Bi navê Siyamend bimînî gelî

 

Wê dara mirada be ev dar bi'êv

Evîndar li dorbin bi roj û bi şêv


Weha got û êdî nema dev gerî

Mexabin Siyamend li wî cî mirî

 

Xecê kirye fîxan bi ax û keser

Ji jora çiyê wê xwe avête ser

 

Ji hiş çû bi carek nema bû qewet

Li ser term û laşê Siyamend diket

 

Xwe himbêzî hevdû kirin mêr û jin

Ruhê xwe sipartin xudayê mezin

 

Berî dan cihê heq ji dunya betal

Li pê xwe ne hiştin tu milk û tu mal

 

Li xanê lewenda dibû berbere

Gelek por li ser wan diçûne pere

 

Di qurmê bi'îvê ewa sêgulî

Ku herdû veşartin di nîva gelî

 

Dibûne ziyaretgeha dilgiran

Dibûn serwerê 'aşiq û dilberan


Gelî ma ji sal û zeman û meha

Bi gelyê Siyamend hetanî niha

 

Buhara bi şîn vedibe ew sê gulî

Kulîlk digirnê pirr wek ax û xwelî

 

Bi emrê xuda kovî û ew evor

Ji darê dixwun wan kulîlkên di sor

 

Ji ber vê yekê dar timî bê bere

Ku nagrî bi'îvan melûl û zere

 

Surê vê cîhanê xerîbin bira

Kitêb têde nadî xeber eşkera

 

Kuta bû dîroka gurî û xecê

Belê ez ji xwenda dikim vê recê

 

Dizanim bi xwe şaşiyên min pirin

Li ser min nekin bar di min bibhurin

 

Meriv kême yezdan çiqa hiş bidê

Kemal nîne xeyrî kemala xwedê

 

Çi tiştê ji min hat ev e yên me got

Emir min di karê edeb de firot

 

Me qîma xwe nanî bi malê dinê

Ji ketme warê nivîsandinê

 

Xecê û Siyamend wekî Mem û Zîn

Me xistin dîrokê berî bên dizîn

 

Ne firsin ne tirkin ne jî ermen in

Ji koka xwe kurdin tarîxa menin

 

Dibêjin çiyayê şikak û silîv

Ji kevin de ne me'dena zêr û zîv

 

Bi serhatiyên me gelek berze bûn

Hiyamin dirêj ku di ser wan re çûn

 

Çi bibhîze deyne kekê xwendevan

Berî jê bibûrin tu wext û zeman


Me parêz ke yezdan ji yên zik direş
Me tevda bidî ser riya rast û xweş

Tîrêj tim berê wî bide qenciyê
Tu rehber bî jê ra heya dawiyê

21-3-1998

Seydayê Tîrêj