که سکه سور ( رنگین کمان ) keskesor

زیباترین نماد کنار هم بودن و با هم زیستن

ویژیگی هایی دیگر در زبان کردی
نویسنده : سروش - ساعت ۱٢:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٢/۱۳
 

در زبان کردی واژه هایی بظاهر مترادف وجود دارند در حالیکه چنین نیست, بلکه دارای معانی و مفهوم متفاوتی می باشند و لازم است دربکارگیری آنها دقت لازم را کرد. متاسفانه نسل جدید بویژه نسلی که هنوز نتوانسته زبان مادری خویش را خوب فرا بگیرد بدون در نظر گرفتن معنی واقعی آنها بی محابا از این کلمات به صورت  نادرست استفاده می کند. 

مثال:

  RÊ, RÊÇ, RÊÇIK, ŞÊVERÊ, ŞOP, DEWS, ŞÛN û CÎ

رێ؛ رێچ ، رێچک , شێڤه‌رێ ؛ شۆپ ، ده‌ڤس ؛ شوون و جی

هر یک از این واژه ها معنی و مفهوم خاص خود را دارد.

RÊ رێ :

معادل رێ در فارسی راه, در ترکی یول و درعربی طریق می باشد .

”Rê bila rê be, bila dûr be”مثال

RÊÇ رێچ :

جای پای انسان بر روی برف و یا جایی خیس و مرطوب را رێچ می گویند.

”Wa ye hirç” yekî din gotiye: ”Wa ye rêç.” مثال 


RÊÇIK رێچک:

- راه باریکه ای که به نظز می رسد, کسانی از آنجا رد شده اند.

- طریق و راه دینی و مذهبی مانند رێچکا نقشبندی ( طریقه نقشبندی )

 

ŞÊVERÊ شێڤه‌رێ:

در بیابانها بویژه مابین تپه ها و کوهها, راههای وجود دارند که آدمی نمی تواند آن راه را خوب تشخیص بدهد که این راهها به کجا ختم خواهند شد , مخصوصا در شب ها که اصلا مشخص نیستند. این راهها را در کردی شێڤه‌رێ می گویند.

 

ŞOP شۆپ :

 رد پای انسان بر روی برف یا جای خیس و مرطوب و گاهی در محلی خشک نیز ممکن است رد پا دیده شود.

-  در قدیم در کردستان افرادی بودند که به آنها( شوپگه ر) گفته می شد . شوپگرها رد دزدان را از محلی که دزدی بعمل آمده می گرفتند و آنها را پیدا می کردند.

-  زمانی که شخصیتی مذهبی ویا فکری و علمی می میرد گروهی راه آنها را ادامه می دهند این را را در کردی شوپ می گویند.

 

DEWS ده‌ڤس :

 زمانیکه انسان در جایی اوتراق کرده و سپس از آنجا کوچ می کند واز خود ردی بجا میگذارد این رد را در کردی ده‌ڤس می گویند.

”Şêr miriye û rovî ketiye dewsa wî.”

شیر مرده و روباه جای او را گرفته

ŞÛN شوون :

جایی که کسی در آنجا می نشیند و مخصوص اوست و کسی دیگر نمی تواند آنجا بنشیند. ویا کسی در اتوبوس بر روی صندلی نشسته ناگهان فردی مسن وارد می شود و آن فرد به خاطر احترام به آن فرد از جای ( شوون) خود بلند شده وشوون ( جای ) خود  را به او می دهد.  

Cîجی / CIHج ه :

- به رختخوابی که انسان در آن می خوابد گفته می شود.

-  به جایی که در جنگها یکی جای خود را به دیگری می دهد .

 -  به جایی که در سیاست , مجامع , سازمان و در یک تشکیلات, کسی جای خود را به دیگری می دهد.

در پایان اگر دوستان نظر و نکته ای دیگر علاوه بر آنچه گفته شد دارند لطفا راهنمایی و پیشنهاد فرمایید .