بررسی قرابت ز بانی میان کردی و فارسی

زبان کردی و فارسی هر دو از مجموعه زبانهای هندواروپایی هستند . همچنین این دو زبان متأثر از زبان اوستایی بوده و تا دوره ی میانه در بسیاری از صورت های تلفظی نیز همانند بوده اند. قرابتهای زبانی میان این دو زبان بسیار گسترده است و زبان کردی به دلیل نزدیک بودن به ریشه های کهن و اصیل می تواند منبعی برای احیا و بازسازی صورتهای متروک در زبان فارسی باشد. و از دو طریقِ بازگرداندن واژگان و استفاده از الگوهای واژسازی می توان از زبان کردی برای غنای زبان فارسی یاری جست. 

 نام کردی عادتاً به زبان مردمی  اطلاق می شود که در سرزمین کوهستانی واقع در مغرب فلات ایران زندگی  می کنند(خانلری، 294:1365) این سرزمین امروزه شامل قسمتهای شرقی و جنوبی خاک  ترکیه، شمال شرق سوریه، شمال عراق و مناطق غربی کشور ایران است که مجموعاً کردستان نامیده  شده و زبان ساکنان آن با وجود انشعابات متعدد همگی کردی خوانده می شود.

   زبان کردی امروز ترکیبی از زبان ساکنان اولیه کردستان شامل مادها میتانی ها مانناها  و گوتی ها است. زبان سومری و اکدی نیز به دلیل همسایگی  تأثیرات قاطعی بر زبان کردی نهاده اند(خوشحالی، 42:1379) در زبان کردی اگرچه نشانه هایی از زبانهای سومری، میتانی و آشوری برجامانده اما آنچه تنه ی اصلی زبان کردی را به عنوان یکی از زبانهای هندواروپایی تشکیل می دهد زبان مادی است که خود متشکل از زبانهای اقوام مختلف  اتحادیه ی ماد است که در برخورد با مهاجران اریایی تبار بعدها تبدیل به زبان مادی ایرانی شد.(علی یف، 142:1388) زبان اولیه ساکنان کردستان مستقل از زبانهای گروه سامی بوده است این زبان به تدریج تحت تأثیر آشوریها در غرب و مهاجران آریایی در شمال و شرق دچار دگرگونی شده و در نهایت ماهیتی هندواروپایی به خود گرفته است.(خوشحالی، 38:1379)

   این زبان اگرچه آبشخورهای متعدد و متنوع داشته اما نهایتاً شکل یک زبان منسجم و واحد به خود گرفته که کردی خوانده می شود « عموم زبانشناسان بر این نکته اتفاق نظر دارند که زبان کردی به شکلی که بتوان آن را مجموعه ای منسجم در قالب یک زبان مستقل نامید از هزاره نخست پیش از میلاد به این سو وسیله تبادل اندیشه ی مجموعه یی از انسانهای ساکن در بین النهرین بوده که ملت کرد نام دارند.» (خوشحالی، 38:1379)

  زبان کردی  با وجود مشکلات عدیده ای که در طول عمرش داشته است هنوز هم ماهیت خود را حفظ کرده  و در طول زمان در برابر هجوم واژگان بیگانه با واژه سازی و رجوع به واژگان اصیل کردی مقاومت می کند. اما درباره خویشاوندی زبان کردی با سه زبان دیگر باید گفت که بیشترین همسانی و نزدیکی را میان کردی و فارسی می توان جست و یافت. چنانکه گفته شد زبان مادی ایرانی (زبانی که از آمیختگی زبان مادهای اولیه با اقوام مهاجری که به اتحادیه ماد پیوسته بودند بوجود آمده بود) شاکله و بدنه ی کردی امروز را تشکیل می دهد و این زبان دارای ماهیت هندواروپایی است که مادر تمام زبانهای ایرانی قدیم و جدید از جمله اوستایی، فارسی باستان و زبانهای ایرانی نو همچون فارسی، کردی، پشتو و آسی است (آرلاتو،1384: 122)  به همین دلیل بیشترین تشابه و خویشاوندی را میان کردی و فارسی شاهدیم، کردی و فارسی هر دو زیر مجموعه ی زبانهای هندوایرانی به شمار می آیند و به واسطه ی وجود نیای مشترک شباهتهای واژگانی زیادی با یکدیگر دارند . از سوی دیگر اوستا به عنوان متن دینی ایرانیان و زبان اوستایی به عنوان زبانی که بیشترین متنهای دوره ی باستان ایران را دربرمی گیرد با فارسی و بیش از آن با کردی پیوندهای عمیق و استواری دارد. همسانی و قرابت میان کردی و فارسی تا دوره ی میانه نیز بسیار چشم گیر بوده و آنچه به عنوان فاصله و اختلاف آشکار(به ویژه در حوزه ی تلفظ) می بینیم مربوط به دوره ی جدید و تأثیر زبان عربی بر فارسی است. با این حال به دلیل وجود واژها و ریشه ها ی پیش آریایی در زبان کردی و قدمت تمدن در منطقه هرگز نمی توان زبان کردی را همچون گویشی از زبان فارسی به شمار آورد 

منبع : زبانشناسی همگانی

/ 0 نظر / 28 بازدید