دنگبژهای منطقه : 4- احمد گلازی ( گه لازی )

 

 

دنگبژ احمد گه لازی پسر حاج محمود ، از طایفه باوی ( ایل هرکی ) یکی از دنگبژ های خوش صدا و با ذوق منطقه دشت بیل اشنویه می باشد او متولد سال 1338روستای دورود ( دو ریبار ) بوده و در کودکی ‘ در حالی که هنوز دو سال از سنش نگذشته ‘ بر اثر ابتلا به بیماری سرخک و عدم معالجه بموقع ‘ بینایی خود را از دست می دهد . خانواده احمد از روستای دورود به روستای بمزورته ( بم زوورته ) کوچ می کنند  پس از دو سال سکونت در آن روستا جهت امرار معاش بهتر به روستای گه لاز در همان منطقه مهاجرت می کنند . احمد به مرور که بزرگتر می شود به آوازهای دنگبژان علاقمند می شود . دایی های احمد دنگبژ بودند . از آنجایی که احمد دارای صدای خوبی بوده ، مشوق های دایی ها و اطرافیان و عشق و علاقه او به این سبک از موسیقی کردی باعث می شود که او در محضر آنها شروع به یادگیری و حفظ آثار دنگبژهای منطقه  نماید او با گوش دادن به رادیو و کاست های دنگبژان تعداد زیادی از این آثار مهم را حفظ کرده و بسیار زیبا می سراید .و خیلی زود در بین مردم ،ایل و طایفه خود  محبوب  و مشهور می شود . در جلسات و دیوانخانه ها مردم با علاقه از او می خواهند آنها را با آوازهای خود سرگرم کند .

احمد گه لازی علاقه زیادی به صدای  مرحومان کاووس اغا ، محمد عارف جزیری ، حسن جزیری و ... دارد . در سن 16 سالگی اولین آواز خود را تحت عنوان سه میا اجرا می کند .  احمد روزی در هنگامی که در طبیعت  زیبای گلاز آوازی را زمزمه میکرد صدای دخترکی را می شنود با همین صدا او دلداده آن دخترک می شود این اولین ارتباط ،  باعث عشقی پاک مابین او و آن دختر می شود . ولی از آنجا که او نابینا بوده خانواده دختر اجازه این وصلت را نمی دهند . ولی ارتباط احمد و آن دختر همچنان ادامه می یابد تا اینکه خانواده دختر تصمیم می گیرند که از آن روستا مهاجرت نمایند تا با این کار مانع این ازدواج بشوند .روزی که آنها از روستا کوچ می کنند احمد سراغ آنها میرود و می شنود که دخترک را با زور سوار ماشین میکنند و می برند و دختر گریه کنان آنجا را ترک می کند ، احمد با شنیدن گریه دختر از هوش می رود و بیمار می شود خانواده ، او را به درگاه سید فاروق گیلانی می برند و او را دخیل می بندند . این ناکامی عشقی ضربه مهلکی را بر روح و روان او می زند بهمین خاطر در بیشتر آواز های او سوز و گداز عشقی و ناکامی دیده می شود .

احمد انسانی مومن و دیندار است او توانسته تا کنون 6 جز از قرآن کریم را حفظ نماید و با صدای خوبی که دارد آن را بسیار زیبا تلاوت می کند . او مولودی خوانی را نیز خیلی خوب اجرا می کند .احمد هم اکنون دارای همسر و دو فرزند می باشد یک دختر( شادی ) و یک پسر( محمد عارف ) . دختر او نیز صدای خوبی دارد و آوازهای پدرش را می خواند ولی به علت محدودیت هایی نمی تواند به این کار ادامه دهد . ولی آرزو دارد هنر دنگبژی را بیاموزد و ادامه دهد .

تعدادی از آوازهایی  که احمد خود ، شعر و آهنگ آنها را  سروده و تنظیم نموده است به شرح زیر می باشد :

1- سه میا

2- حه میدا

 3- مه حناز

 4- ده لیل وایی

 5- وه ی لی دایی

 6- گولچین

 7- جووانی و

 ... بیشتر کلام های احمد رنگ و بوی عاشقانه دارد . 

    احمد گه لازی آوازهای دنگبژهای مشهور کرد را خیلی زیبا و با ریتمی مناسب اجرا می کند از جمله آن کلام ها :

- گریدانا شالی

- دایکا فه خری

 - ئاغایی ناو غلاما

 - لاوکی مه تینی

 - گه نج خه لیل

 - میرو

 - سلیمانو

 - نه مان میرو

 - هه ی لی لی ده لالی یی

 - گولی و ...  

 

 

  Ehmed Gelazî kurê hacî Mehmûd, yek ji dengbêjên dengxweş yê gundê Gelazê, devera Deştebîlê, bajarê Şinoyê ye, Ehmed ji eşîra Bavî ser li êla Herkîya ye. Ev sala 1969ê li gundê dûrûd (dûrêbar) hatîye dinê. Li temenê dû salîyê nexwaşîya sorika digire û bi sedema evê nexwaşîyê her dû çavê wî kur dibin. Malbata Ehmed ji gundê dûrêbarê diçine gundê Bêmzûrtê û paşê koç diken û diçine gundê Gelazê. Ehmed Gelazî zêdetir ji dûsed kilama dizane û evîndarê dengê Kawûs axayê nemire. Zarawayê Ehmed kurmancîya badînî (Bêhdînî) ye, helbest û avazên gelektir ji bîst kilama bi xwe çêkirî ye. Evî dû kur û kiçek heye, niha li gundê Gelazê diji û ez çend cara çome cem û min ev

 

 Ehmed gelazî stranek havêtîye ser Mirgever û Deştebêlê û vûha dibêjît:

 

Delîl wayê delîl wayê, Delîl wayê… delîl wayê

 

Birînê cergê min gelek kurin, bi çi doctor û hekîma derman nîne û derman lê nayê

 

Delîl wayê delîl wayê, Delîl wayê… delîl wayê 

 

Ezê berê xwe dideme deşta Mirgevera rengîn min gûhê xwe da dengê bilbila,

 

Evro payîze werîne belgê dar û bara,

 

Kiçikê digot ez xwe bigehînme Gelîyê Binarê rûnme xwarê ser van rûbara

 

Ezê berê xwe dideme wetenê lavikê xwe wekî xerîb û jara

 

Hûnê xwedê loma û gazinda li min neken,  eman têne bîra min qevl û qirar, qanûn dora cara

 

 Delîl wayê delîl wayê, Delîl wayê… delîl wayê

 

Ez dûrketîyê bejna bilindim xwe sebra dilê min ji Şinoyê nayê

 

Wey xwudêyo rebîyo wezê demekê xwe bavêjme  çîyayê Bozê Sîna, min go li nava deşta Mirgevera bilind, zilma min û çavê belek bon avê memleketê Mirgever hişik bon bîrên van dibûne xalê û nivî

 

Belê hawîne deşta Mirgeverê dinya kele wê dikelijî

 

Min dît kete pêşya hemû bêrîvana bêrîya mijî

 

Rebî şeytanê min te bi derdê Bekoyê Mem û Zina agir berbîtê pêş cavê der û cînarê gundê me da bisijî

 

Delîl wayê delîl wayê, Delîl wayê… delîl wayê

 

Ez çibkem dilê min tenge xwe sebra min çi cîya nayê

 

Belê payîzê deşta Mirgevera rengîn weyla xerîbê, min dêranê, min rebenê kiçikê digot payîzeka geleka zere û çilmisîyê ezê berê xwe bideme çîyayê kurdistana rengîn, ne ezê berê xwe bideme Rengînok û Bîrbaloka pîvazoka wêrane maye  ezê berê bideme Dalanperê cîyê berf û kerîya ye, Siwîçe cîyê av û kanîya ne. Kanî maskê cîyê karvançîya ye, ezê berê xwe bideme gelîyê Bêrarê cîyê pincarçîya ye, û 

 

1.

were, were min tenikê

Xala reş ber qirikê

Xwazîya min zanîba, evînêya min û te xweştir e

Yan ya xecê û husên begê

 

2.

Li min barî , berfa çîya

Sing çîmena ber kevîya

Digrît xunavê sibê zûya

 

3.

keçikê dînê tu yê neke gazinda û gilîya

Singê te wekî hêjîra Şengalê

xwazila ser dev û lêvê min bihelîya

 

4.

Çi çikîn bo, ji bani hat

Çi riqîn bo, ji dari hat

Babê min li mal nebû

Lawikê min şev dizî hat

 

5.

Çavê min mala weye

Dengê qaz û qulinga tê semta[1] te ye

Heke rojekê ez bejna şîrîn nebînim

Taxa jorî wêran û xirabey e

 

6.

Cuhnîyê hesbê lawikê min qole ye

Dêl û bijî yê vê hine ye

Singê min, fîncana qehwê destê te ye

Tu wedixwe û navêxwe, kêfa te ye

 

7.

Te çav reşê, birû qeytanê

Sûmet sorê, gez lê danê

Xwazîya miraza dilê min û te hasil biba

Bila ez girtî bama, hevsa Wanê


[1]- alî, hêl                         

/ 0 نظر / 29 بازدید