مرتضی قلی خان شاملوی بیچرلو به قلم شادروز امانی

مرتضی قلی خان شاملوی بیچرلو( بیچرانلو)، فرزند حسن خان بیگ یکی از مشاهیر بزرگ شیروان است که نه تنها در خراسان بلکه در تمام ایران زمین در عصر خود یعنی دوره صفویه مصادف با سلطنت شاه عباس دوم، نامش آشنا و حاکم بسیاری از استان ها از جمله آذربایجان ، طهران ،کرمان ،گرجستان ، مرو ، و… بوده  است. حسن خان شاملو با
استفاده از فضای هنری هرات فرزندش مرتضی قلی خان را به دست استاد می سپارد و از اینجاست که یکی از بزگترین مشاهیر شاملو چهره می نماید و در سالهای بعد از برجسته ترین شعرا ، نقاشان وخطاطان با حفظ قدرت و سمت می شود .مورخین و تذکره نویسان در حق وی درج نموده اند:  مرتضی قلی خان در بسیاری از صنایع ادبی وهنری سر آمد روزگار خود بوده است. در بالغ بر صد کتاب و سند ملی و بین المللی توسط نویسندگان ایرانی و خارجی (ما نند  تذکره صفویه ، نظام ایلات در دوره صفویه ،تاریخ ایران در دوره صفویه ،عباسنامه وخلاصه السیرو..) در مباحث مرتبط با عصر صفویه به این شخصیت بزرگ شیروانی اشاره شده است .همچنین وی در مبحث شعر و شاعری هم با تخلص «مرتضی» چیزی حدود چهار هزار بیت دارد . در فرهنگ  دهخدا از  مرتضی قلی خان آمده است: وی علاوه بر سرودن شعر به داشتن انواع صفات پسندیده ای چون سخن سنجی و سخنرانی شهره بوده است . تالیفات موجود وی که برخی از آنها در کتابخانه ملی ملک نگهداری می شود عبارتند از: ابداع خط شکسته نستعلیق، دیوان اشعار با شماره 4586- خرقه بخیه در علم طبابت با شماره 1565- اشعار با خط شکسته نستعلیق 5111 . این در حالی است که بسیاری ازآثار وی در کتابخانه های دیگر کشورهای همجوار نگهداری می شود . گذشته از شهرت  علمی و فرهنگی این ادیب شیروانی، ایشان از امرای عصر خویش بوده بطوری که. دکتر یوسف رحیم لو در کتاب «القاب و مواجب دوره سلاطین صفویه» ص12 می نویسد: «مرتضی قلی خان شاملوی بیچرلو،که در زمان نواب خاقان قورچی باشی بود القابش عبارتند از : ایالت و شوکت پناه تولیت ،وحشمت و
جلالت دستگاه عالیجاه امیرالامرا ئ العظام مرتضی قلی خان شاملو بیچرلو ،قورچی باشی وبیگلر بیگی آذربایجان.»

استاد ارجمند باستانی پاریزی در مقدمه کتاب «تاریخ کرمان» نوشته اند: «بعد از آن که حکومت کرمان به مرتضی قلی خان شاملوی بیچرلو قورچی باشی مفوض شد
،کرمان در این زمان به مزید معموری و آبادانی بر اکثر بلاد امتیاز یافته ،روز به روز جمعیت خلایق و کشت مردم در بلده و بلوکات می فزود . خلاصه آنکه مرتضی قلی خان
،پس از حکومت کرمان به علل نامشخصی مورد بی مهری شاه عباس دوم قرارگرفت و از حکومت عزل شدوی بدون فوت وقت در مسیر  کسان و اقوام خویش به شیروان ، روستای قلعه بیگ و نقدو( نقد علی بیگ شاملو) میان قبیله اش  باز می گردد.

منبع: الله مزار

#more-14340>http://www.ellahmezar.ir/?p=14340#more-14340

/ 0 نظر / 22 بازدید